Geniş Diyafram

10 Nisan 2020 Cuma

Geniş Diyafram ile etkili fotoğraflar çekin

Lensimizin önünde bulunan bu küçük mekanizma ışığın şiddetini ayarlamadan çok daha fazlasını yapmaktadır. Etkileyici fotoğraflar çekmek için diyaframa hakim olmamız gerekiyor.

Diyafram

Diyaframın en önemli görevi ışığın mercekten içeri girerken şiddetini kontrol etmektir. Lensimizin önünde bulunan bu küçük mekanizma ışığın şiddetini ayarlamadan çok daha fazlasını yaptığını açıkça söylemeliyim. Doğru fotoğraf dahası etkileyici fotoğraflar çekmek için diyaframa hakim olmamız gerekiyor. Diyafram f değeri anıldığını daha önceki yazılarım da belirtmiştim. Diyaframla ilgili daha önce yazdıklarımı okumadıysanız aşağıdaki linklerden okuyabilirsiniz.

Diyafram: Diyafram değerini ve açıklığı ile ilgili hesaplamaları bulabilirsiniz.

Net Alan Derinliği: Net alan derinliği ve kontrol unsurlarını bu yazıda.

Diyafram f/n  “n” rakamı küçüldükçe diyafram açılır ve içeri giren ışık artar bununla birlikte net alan derinliği azaları. “n” rakamı büyükçe diyafram kısılır ve içeri giren ışık azalır bununla birlikte net alan derinliği artar.

Geniş Diyaframın Avantajları

Kısık diyafram da perde hızı düşer. Diyaframı genişlettikçe perde hızı da artacaktır. Hızlı perde hızı ile hareketli nesnelerin fotoğrafını dondurabilirsiniz. Formul1 yarışında fotoğraf çektiğimizi düşünün. Ortalama 250 kilometre hızla giden arabaların fotoğraflarını çekmek için 1/2000 ve üzeri yüksek hızlara ihtiyacım var. Bu hızlara kısık diyaframlarla çıkamayız. Diyaframımızı açabildiğimiz kadar açmamız gerekecektir.

Fotoğrafı oluşturan kaynak ışıktır.  O nedenle düşük ışık koşulların da fotoğraf çekmek oldukça zorlaşmaktadır.  Bu durumlarda tripot kullanmak akla ilk gelen çözümdür. Ancak tripot kullanma şansınızın olmadığı durumlara açık diyafram düşük ışık koşullarında çözüm olacaktır. 50mm f1.8 lensler hem hafif oluşu hem de fiyat uygunluğu ile en çok tercih edilen lenstir. F1.4 ve f.1.2 değerlerine sahip lenslerde mevcuttur. Bu lensler 1.8 göre daha fazla açıklığa sahip olmakla birlikte f1.8’e çok yüksek fiyatlarda satılmaktadır. Burada geniş geniş diyafram lenslerin fiyatlarına doğrudan etki etki ettiğini söyleyebiliriz.

Geniş diyafram alan derinliğinin azalmasına da neden oluyor. Evet, diyafram genişledikçe alan derinliğinde azalıyor. Alan derinliğinin azalması ile çekmek istediğimizi konunun dışında kalan alanlar bulanık çıkacaktır. Fotoğrafta bulanıklık aslında bir kusurdur. Çünkü fotoğraflarımızın net ve temiz çıkmasını isteriz. Ancak bu kusuru doğru bir şekilde kullanırsanız çok etkili fotoğraflar elde edebilirsiniz.

Manzara Fotoğraflarında Geniş Diyafram

Şimdiye kadar diyaframla ilgili söylediklerimize göre manzara fotoğrafı çekerken geniş diyafram kullanmak mantıksız gelebilir. Çünkü diyafram açıklığında alan derinliği azalıyor ve fotoğrafın belli bir bölümü bulanık çıkıyordu. Manzara fotoğraflarında ise bulanıklığı hiç istemeyiz. O yüzden manzara fotoğrafları genelde f11, f16 gibi diyafram değerinde çekilir. Ama her durumda değil.
Alan derinliğe etki eden faktörlerden biride netleme mesafesiydi. Uzakta bulunan bir manzarada alan derinliğinin bir önemi kalmayacaktır. Böylelikle manzaranızı yüksek hızlarda ve net bir şekilde çekebilirsiniz. Arhavi Yurt yaylasında çektiğim fotoğraf buna bir örnek. Exif bilgisi: F2.8 1/4000 odak uzaklığı 28mm
Manzara fotoğrafları her zaman net çıkarmak da zorunda değiliz. Sığ alan derinliğini de kullanarak etkiletici fotoğraflar elde edebiliriz. Geniş diyaframla bir çiçeğe odaklanarak sadece çiçeği net çekerken arka tarafı bulanık çekebiliriz. Ancak buradaki amacımız arka planı bulanıklaştırarak tamamen yok etmek değil, bulanık arka plan ile net alanı uyum içinde fotoğraflamak. Arhavi de çektiğim çiçek fotoğrafı anlatmak istediğimi anlatıyor. Arka taraf bulanık da olsa çiçeği görebiliyoruz ve öndeki net alandaki çiçekle bir uyum yakalamış durumda. Her şey net olsaydı fotoğraf bu kadar etkileyici olmayacaktı.
Exif bilgileri: f6.3, 1/500 Odak uzaklığı:300mm

Portrelerde Geniş Diyafram

Geniş diyafram söz konusu olduğunda ilk akla gelen alan portre fotoğrafçılığı. Çünkü hemen hemen her fotoğrafçı portre fotoğraflarında geniş diyaframı ve sığ alan derinliğini kullanmaktadır. Portre fotoğrafında geniş diyafram kullanmanın en büyük avantajı arka tarafı bulanıklaştırdığımız için arka plan ile ilgili ekstra bir çalışma yapmamıza gerek kalmayacak.
Arka plan bulanık olduğu istenmeyen objelere uğraşmanız yada arka planı düzenlemeniz gerekmez. Portre fotoğrafı çekerken 70mm ve üzeri lensleri tercih etmekte fayda var. Crop faktörlü bir makine kullanıyorsanız 50 mm 80mm gibi görüntü verdiğinden crop faktörlü makinelerde 50mm de çok daha iyi iş çıkarmaktadır. Yukarı fotoğraf crop faktörlü makinede 50mm odak uzaklığı ile çekilmiştir.
Çünkü bu tür tele objektifler de alan derinliğini rahatlıkla kontrole edebilirsiniz. Buradaki kontrolden kastım net alan derinliğinin miktarı değil. Net alan derinliği azaldıkça odakladığımız noktayı kontrol etmekte zorlanırız. F1.4 ile modelin gözüne odaklanırsınız ama çekim sırasında netliğin modelin burnuna kaymış olduğunu görürünüz. Bunun nedeni elimizin titremesi.
Geniş diyafram yüksek hızlı perde hızına sahip olduğu için fotoğraf elimizin titremesinden ötürü titrek çıkmaz ama net alan derinliğinin odağı kayabilir. 100 mm ve üzeri lenslerde f/4 diyafram açıklığı ile odak noktamızı daha rahat koruyabiliriz. Fotoğraf 50mm f1.8 değerlerinde çekildi. Odakladığım nokta fırçanın olduğu bölge iken fotoğraf çekim sırasında diğer göze kaymıştır. Fotoğraf, fotoğraf başladığım yıllarda çektiğim bir fotoğraf yani acemilik dönemlerimden.

Doğa fotoğraflarında geniş diyafram.

Doğada fotoğrafları belli bir uzaklıkta ve doğaya çok iyi kamufle olan hayvanların fotoğrafını çektiğimiz bir fotoğrafçılık alanıdır. Doğa fotoğrafları çekmek için 300 mm ve daha fazla odak uzaklığındaki objektife ihtiyacınız var. Doğada hayvanlara yaklaşamadığımız için uzak mesafeden çekim yapmak zorundayız. Çektiğimiz hayvanlar hareketli olabilir. O yüzden hayvanın hareketini dondurmak için yüksek hıza ihtiyacımız var. Ayrıca çektiğimiz hayvan çevresine çok iyi kamufle de olmuş olabilir. O yüzden arka planı çekeceğimiz hayvandan ayırmak zorundayız. Her iki durum içinde çözüm de geniş diyafram kullanmak.

Makro Fotoğrafları

Sürekli olarak geniş diyaframın alan derinliğini azalttığını söylüyoruz. Makro fotoğraflarda bunu abartı bir biçimde açıkça görmekteyiz. Makro fotoğraflar 1:1 çekim yaptığı için net alan derinliği daha ince bir şekilde fotoğraflarda görülebilir. Makro fotoğraflarında diyafram kullanmak ve odaklama konusundaki tekniğimizi geliştirmek faydalı olacaktır.

Makro fotoğraflarında alan derinliği daha azalıyor. Alan derinliğini arttırmak için diyaframı kısmayı düşünebilirsiniz. Ancak bunu yaptığınız taktirde arka plan net çıkacak ve izleyicinin konudan uzaklaşmanıza neden olacaktır. Fotoğraf çekmek istediğiniz fotoğraf olmaktan çıkacaktır. Kısık diyafram çekim hızınızda düşecek ve hafif rüzgâr sarsıntılara neden olacaktır. Fotoğrafınız esnettikten uzaklaşmış olacaksanız.

Makro fotoğrafçılığında alan derinliği artık milimetrelerle hesap ediliyor. O yüzden net alan kaymaları daha fazla olacaktır. O yüzden tripot ve uzaktan kumada kullanmanız gerekebilir. Makro fotoğrafları için 100mm den daha büyük lensler tercih etmekte her zaman fayda vardır. 50mm makro lensler bulunmakta ancak bunlarla hareketli konuları çekmek zor olacaktır. O yüzden ideal odak uzaklığı 200 ve üzeri makro lenslerdir.

50mm makro lens ile f2.8 diyaframda çektiğim örümcek fotoğrafı. Arka planı örümcekten ayırarak örümceğin ağ üzerindeki hareketini yakalayabildim. Kısık diyafram olsaydı örümceği bu kadar net çekemeyeceğim gibi örümcek fotoğrafta bulanık çıkacaktı.
Share on facebook
Share on Facebook
Share on twitter
Share on Twitter
Share on pinterest
Share on Pinterest
Share on whatsapp
Share on WhatsApp

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment