Erzurumlu Nazif Bey Apartmanı

26 Ocak 2022 Çarşamba

Bastığın yerleri ``toprak!`` diyerek geçme, tanı!

Tarihi bir apartman size ne anlatabilir? Bakar geçerseniz hiç bir şey. Ama fotoğrafını çekerseniz size tarih anlatır.

Erzurumlu Nafiz Bey Apartmanı

Ankara’nın Altındağ ilçesine bağlı Ulus semti Ankara’nın ilk yerleşim yeri. O yüzden burada tarihi binalara rastlamak mümkün. Semt Ankara Kalesine de ev sahipliği yapmaktadır.  23 Ocak 2022 Ankara Kalesini fotoğraflamak için çıktığımız bir Pazar günüydü. Fotoğraf yolculuğumuz Ulus Atatürk Heykelinde başladı. Anafartalar caddesi üzerinden Çıkrıkçılar yokuşundan Işıklar caddesine doğru ilerledik. Caddenin sonuna doğru geldiğimizde köşe başında (Alataş sokak ile Işıklar Caddesi kesişimi) tarihi bir binaya denk geldik. Bu bina ile kez karşılaştığımı itiraf etmeliyim. Köşe başında mimari açısından estetik bulduğum için binanın fotoğrafını çekmeden geçmedim. Bina köşe başında olduğu için üçgen bir forma sahip ve sokaktan görülen her iki yüzü de simetrik. Binanın dış yüzeyinde ki girinti ve çıkıntılar ritim duygusunu oluşturuyor. Binanın atıl bir halde olduğu ve kapılar kapalı olduğu için içeri girmedim. Ancak dışarında baktığım kadarıyla çatı tarafında ayrı bir kat mevcut. Üst katının dubleks olması muhtemel. Fotoğraf Ercan KURU (23.01.2022)

Bina 1922 yılında müteahhit Nafiz Kotan tarafından inşa edilmiş. Binanın en büyük özelliği Ankara’nın ilk asansörlü ve kaloriferli binası olmasıdır. Bina birçok kez müze olması gündeme gelmiş olmasına rağmen bununla ilgili bir gelişme olmamış. 1997 yılında satın alan kişi bununla ilgili Kültür Bakanlığına ile gerekli görüşmeleri yapmasına rağmen bir netice alamamış.1

Nafiz Kotan Kimdir?

1887-1946 yıllarında yaşayan Erzurumlu müteahhit, ticaret erbabı ve memleket aşığı. Nazif Bey Millî mücadelenin gizli kahramanlarından biri. 1. Dünya savaşı sırasında Breguet XIV B model uçaktan 2 adet satın alarak orduya b Nazif bey bağışlamıştır. Nafiz bey, sonra yine Fiat R-2 uçaktan 4 tane satın almış ve yine orduya bağış yapmıştır.

Nafiz bey sadece bunlarla yetinmemiş Osmanlı Bankasında bulunan bütün parasını Atatürk’ün emrine tahsis etmiştir. 2

Breguet XIV B

Bu uçak Türk Hava Kuvvetlerinde 14 adet bulunmaktaydı. 2 tanesi Erzurumlu Nazif Bey tarafından satın alındığı için “Erzurumlu Nafiz” ve “174.Alay” isim verilmiştir.3

Fiat R2

Celestino Rosatelli tarafından tasarlanan ve FIAT tarafından üretilen iki kişilik keşif uçağıydı firma tarafından 129 adet üretilmiştir. Bunarın 4 tanesi Nazif bey tarafından satın alınarak orduya bağışlandı.

Bu uçaklara Erzurumlu Nafiz-1, Erzurumlu Nafiz-2, Erzurumlu Nafiz-3, Erzurumlu Nafiz-4 isimleri verildi. 4

Sonuç:

Sıradan kış günü fotoğraflar çekmeye çıktığım sırada karşılaştığım bir bina bu bilgileri edinmeme vesile oldu. Fotoğrafçı olarak neyin fotoğrafını çektiğinizi çok iyi bilmeniz gerekiyor. Ben o gün sadece bir bina fotoğrafını değil tarihin, milli mücadelenin fotoğrafını çektim. Şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşının 6. mısrasını anımsayalım:

Bastığın yerleri “toprak!” diyerek geçme, tanı!
Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı.
Sen şehîd oğlusun, incitme, yazıktır atanı;
Verme, dünyâları alsan da, bu cennet vatanı

Mehmet Akif Ersoy’un da belirttiği gibi “Bastığın yerleri toprak diye geçme tanı”. Bu binanın milli mücadeleyle direk olarak bir ilişkisi yok. Ancak bina bizi müteahhit olan Nazif Beyi işaret ediyor. Onun hikayesi derin.

Share on facebook
Share on Facebook
Share on twitter
Share on Twitter
Share on pinterest
Share on Pinterest
Share on whatsapp
Share on WhatsApp

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment