Beyaz Dengesi

20 Mart 2020 Cuma

Doğru renkler için doğru beyaz dengesi ayarı

Fotoğraf pozlanırken doğru renkleri elde edebilmemiz için beyaz ayarının doğru bir biçimde yapılmalıdır

Işık ve Foton

Fotoğrafın oluşturan ışık. Işık ta fotonlar dan oluşur. Fotonlar önce cisimlere çarpar oradan bizlere yansımaktadır. Yansıyan fotonlar gözümüzden geçerek önce gözün arkasında ki sarı noktaya düşer sonra beynimizde işlenir. Fotoğraf makinelerimizde ise fotonlar diyafram dan geçerek sensör üzerinde belirlenen enstantane hızından pozlanır.

Beyaz ışık içerisinde bütün renkleri barındırır. Cisme çarpan fotonların hepsi yansımaz. Cismi kendi atomik özelliğine göre fotonlarını bir kısmını emerken bir kısmını da yansıtır. Bir diğer değişle beyaz ışığın içerisindeki bazı renkleri emerken bazılarını yansıtır. Yansıyan fotonlar cismin rengini belirtir. Eğer cisim bütün ışığı yansıtırsa beyaz, bütün ışığı emerse siyah rengini alır. Beyaz bütün renklerin toplantı yerken, siyah hiçbir rengin olmadığı yer diyebiliriz.  Matbaada bu durum tam tersidir. O yüzden fotoğrafta RGB renk paleti kullanırken matbaada CMYK renk paleti kullanılır.

Çevremizden yansıyan fotonlar gözümüzden girerek sarı noktaya ulaşır ve oradan beynimize giderek orada görüntüler işlenir. Fotoğraf makinelerimizde de diyaframdan geçerek sensöre ulaşarak burada pozlanır.

Fotoğraf pozlanırken doğru renkleri elde edebilmemiz için beyaz ayarının doğru bir biçimde yapılmalıdır. Gözlerimiz bunu otomatik olarak mükemmel bir biçimde yaparlar. Gözlerimizi mavi ışık altında beyaz bir cismin rengini çok rahatlıkla tespit edebilirler. Ancak makinelerimiz o kadar gelişmiş değildir. O yüzden makinemize beyaz ayarının yapılması gerekmektedir. Beyaz ayarı kısaca fotoğraf makinesine beyazı öğretmek göstermek gerekiyor.

Fotoğraf makineleri beyaz dengesini otomatik olarak yapabileceği AWB (automatic White balcance) modu bulunmaktadır. Fotoğrafçılar genelde bu ayarda çekim yapmayı tercih ederler.

Işığın rengi Kelvin (K) cinsinden renk sıcaklığı ile ifade edilir. 2500 Kelvin ile 10000 Kelvin arasında bir değişim söz konusudur. Gün içerisinde gün ışığı değeri 5500 K, gün doğumu ve gün batımında ise 3000K civarındadır. Mum ışığı, 2000K, tungsten ışığı 3400K civarındadır. Bulutlu havalarda ise 7000K’ya kadar çıkmaktadır. Farklı hava ve ışık koşullarında renk sıcaklığı değişmektedir. Bu değişime makinemizin adapte olması lazım.

Fotoğraf makinemizin gün ışığına ayarlayıp eğer mum ışığı altında fotoğraf çekerseniz renk sapmalarına neden olacaktır.  O yüzden doğru beyaz dengesini elde etmek için sürekli fotoğraf çekim beyaz dengeleri üzerinde çalışmanızda fayda olacaktır. Otomatik beyaz dengesi size %95 oranında güzel neticeler verecektir. Özellikle dış çekim esnasında otomatik beyaz dengesi size yeterli olacaktır. Ancak farklı fotoğraf için farklı beyaz dengesi ayarlarını deneyebilirsiniz.

Bütün anlattıklarımız aslında JPEG fotoğraf çekiminde geçerlidir. Raw formatında çekiyorsanız beyaz dengesini modunu aslında çok bir önemli yoktur. Makinemiz içerisinde fotoğraf üzerinde etki edecek ayarların hiçbiri Raw formatı üzerinde etkisi olmaz. Bu durum beyaz dengesini göz ardı etmenize neden değildir. Raw formatında çekim yaptığınızda beyaz dengesini bilgisayarda Camera Raw’da kolayca ayarlayabilirsiniz.

Beyaz Dengesi Ayarı Gri Kart

Otomatik beyaz dengesi ayarı istediğiniz renkleri her zaman vermeye bilir. Özellikle renklerle ilgili bir katalog çalışması yapıyorsanız renk saplarını gözüne batabilir. Bunun için %18 Gri kartları kullanmanız gerekecektir.  %18 Gri ton beyazı en iyi ve ideal yansıtan renktir. O yüzden fotoğraf makinelerinde beyaz dengesi için %18 gri kartlar kullanılır. Gri kartın iki kullanımı mevcuttur:

Gri kartı çekeceğiniz sahnenin bir yerine yerleştirin ve fotoğrafınızı çekin.  Fotoğrafı bilgisayar üzerinde Camera Raw üzerinde beyaz dengesi fırçasını fotoğrafın içerisindeki gri kart üzerine tıklayın renklerin otomatik olarak düzeldiğini göreceksiniz. Gri kart çektiğiniz her fotoğraf da yer alacağı için ışık değişimlerinden etkilenmeyeceksiniz. Dezavantajı ise gri kartınız fotoğraflarınızda görünmesi olacaktır. O yüzden fotoğrafı kullanmadığınız ve kullanmayacağınız bir kenarına koyabilirsiniz. Bu işlemi fotoğraf içersin de beyaz bir renk varsa onun üzerinde de yapabilirsiniz.

Diğer bir yol ise. Sadece %18 gri kartın fotoğrafını çekin. Kart üzerinde tek renk olduğu için netleme sistemini manuel yapın. Otomatik netleme sistemi aktif iken tek renge odaklanamayacağı için fotoğrafı çekemezsiniz. Netleme sistemini manuel yapın ve sonsuz netleyerek gri kartın fotoğrafını çekin. Makinenin menüsünden “Custom WB” seçeneğini bulun ve çektiğiniz fotoğrafı burada seçin. Sonra beyaz dengesi modlarından “Custom” seçeneği seçin. Bu işlemden sonra çekeceğiniz her fotoğrafın renk ayarlarını bu gri karta göre yapacaktır. Ancak burada unutmamanız gereken ışık değeri değiştirse renk sapmalarına neden olacaktır. Bu seçenek stüdyo ortamında ve sabit ışık altında en doğru sonucu verecektir.

Diğer Beyaz Dengesi Modları.

Fotoğraf makineler üzerinde farklı ışık altından kullana bileceğiniz hazır ayarlar mevcuttur. Bunu farklı ışık altında farklı sonuçlar elde etmek içinde kullanabilirsiniz.

Auto White Blance (AWB): Fotoğraf makinelerinin varsayılan beyaz dengesi ayarıdır. Genelde 3000-7000K arasındaki sıcaklıklarda çok iyi çıkarır. Çoğu fotoğrafçı bu ayarı kullanmaktadır.

Dayling (Gün Işığı): 5500K seviyesindeki renk sıcaklıkları için programlanmıştır. Açık hava ve güneşli havalarda kullanabileceğiniz ideal bir ayardır. Gün doğumu veya dün batımında bu mod ile çekim yaparsanız biraz daha sıcak fotoğraf elde edebilirsiniz.

Shade (Gölge): Işık gölgede biraz daha yumuşaktır. Gölgede etkileyici görseller elde edebilirsiniz. Gölgede renk sıcaklığı 7000 Civarına çıkabilir buda fotoğraflarınızda mavinin etkisini görebilirsiniz. Shade ayarı ile bu sorunu ortadan kaldırabilirsiniz.

Cloudy (Bulutlu): Bulutlu havalar fotoğraf çekimi için ideal çekim zamanları olabilir. Renk sıcaklığı 6000K seviyesindedir. Kapalı havalarda bu seçeneği deneyebilirsiniz.

Tungsten: Tungsten ışığı 3000K civarında bir renk sıcaklığına sahiptir. Daylingt modda çekim yaparsanız fotoğraflarınız turuncu renge doğru bir renk sapması oluşacaktır. Bu ayarda gün ışığında çekim yaparsanız da görselleriniz mavi çıkacaktır.

Fluorescent (floresan ışık): Floresan ışığı farklı türlerinden ötürü fotoğraf makinenizi yanıltabilmektedir. Fluorescent modu floresan ışığı altında ortalama bir değer verir. Bu mod ile floresan ışığı altında doğru sonuçlar elde edebilirsiniz. Floresan ışığı yeşil renk sapmasına neden olduğundan bu mod fotoğraflarınıza magenta rengi ilave ederek fotoğrafın renk dengesini sağlar.

Flash: Kullandığımız flaşlar gün ışığa yakın renk sıcaklığına sahiptirler. Otomatik beyaz dengesi yeterli olacaktır. Ayrıca Flash modunu deneyerek güzel ve hoş fotoğraflar elde edebilirsiniz.

Custom (Özel): Renk ayarının çok önemli olduğu işlerde custom seçeneğini kullanabilirsiniz. Custom ayarının kullanımı gri kart başlığı altında tekrar okuyabilirsiniz.

Kelvin (K): Bazı makinelerde renk sıcaklığını elle girebileceğimiz Kelvin modu bulunmaktadır. Bu mod ile Kelvin değerini 2500-10000 arasında değer girmenize izin verir. Ancak bu ayarı doğru kullanabilmeniz için renk sıcaklığını ölçen bir cihaza ihtiyacınız varır. Çok nadiren belki de hiç ihtiyaç duymayacağınız bir mod olsa da. Değişik Kelvin değeri girerek farklı ve eğlenceli sonuçlar elde edebilirsiniz.

Share on facebook
Share on Facebook
Share on twitter
Share on Twitter
Share on pinterest
Share on Pinterest
Share on whatsapp
Share on WhatsApp

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment